چرخه رنگ:
از 12 رنگ خالص تشكيل شده است. رنگهاي اوليه يا رنگهاي اصلي سه رنگ زرد، قرمز و آبي ميباشند. اين رنگها به هيچوجه قابل ساخت از رنگ ديگر نميباشند. رنگهاي ثانويه: از تركيب دو رنگ اصلي رنگهاي ثانويه به دست ميآيد كه با تركيب نسبتهاي متفاوت رنگهاي اوليه، طيف رنگهاي متنوعي (سيرتر يا روشنتر) به دست ميآيد. زرد + قرمز = نارنجي، زرد + آبي = سبز،
آبي + قرمز = بنفش رنگهاي ثالث: از تركيب يك رنگ اصلي با يك رنگ ثانويه يا مكمل به وجود ميآيند. مثلا: آبي + سبز = فيروزهاي، آبي + بنفش = نيلي
رنگهاي مكمل: از تركيب دو رنگ اصلي به ميزان مساوي ساخته شده كه مقابل رنگ اصلي كه از آن ساخته نشده قرار ميگيرد.
مكمل رنگ قرمز، سبز است (زرد + آبي) = سبز مكمل رنگ آبي، نارنجي است (زرد + قرمز) = نارنجي مكمل رنگ زرد، بنفش است (آبي + قرمز) = بنفش
وقتي دو رنگ مكمل در يك فضا و دكوراسيون به كار ميرود به نظر ميرسد كه آنها در حال حركت هستند اين همان انرژي ساكن حاصل از تضاد ميان آنها است.
رنگهاي مشابه، هارموني: اين رنگها در چرخه رنگ كنار يكديگر هستند. از جمله ارغواني، بنفش، آبي يا زرد، ليمويي، نارنجي، از تركيب اين رنگها در فضاي دكوراسيون يك محيط زيبا و دلپذير حاصل ميشود. مثلاً بر روي كاناپه به رنگ آبي كوسني بنفش قرار دهيد. از اين رنگها بايد بهگونهاي استفاده شود كه محيط خستهكننده و كسالتآور نشود.
تناليته رنگ: تركيب يك رنگ خالص با سفيد در چند درجه (شش يا هشت) تناليته آن رنگ گويندآيا تاكنون شده است كه در خانهاي قدم بگذاريد و در همان قدم اوليه احساسي خوشايند و رضايتبخش از آن محيط به شما القا شود؟ يا احساس گرمي و صميميت كنيد؟ اين احساس همان طنين رنگها است. در واقع رنگها با اثربخشي خود در ذهن بيننده با او حرف ميزنند و در فكر وي اثر خود را پياده ميكنند. اثربخشي رنگها در هيچ مكاني به اندازه خانه مورد اهميت نيست. خانه شما پناهگاه و محل استراحت شما و محل ساخت روح و فكر شما است بنابراين بايد محيط داخل آن به نحوي باشد كه با فكر و روح شما بهطور دوستانه تلفيق شود كه در اين راستا رنگها مهمترين و مؤثرترين نقش را دارند.
رنگ در دكوراسيون
اولين مرحله طراحي، رنگآميزي ديوارها: ابتدا همه وسايل را وسط اتاق جمع كرده و يك پارچه روي آنها پهن كنيد و بگوييد خداحافظ وسايل، ما با شما كاري نداريم تا رنگ ديوارها خشك شود. بعد با يك نگاهي تازه به شكل و فرم اتاق ببينيد چه چيز را در اين اتاق بيشتر از بقيه دوست داريد؟ يا به كدام قسمت اتاق ميتوانيد جلوه بيشتري بدهيد؟ هدف شما دادن يك شخصيت و ماهيت به اتاق است. پس كارتان را درست انجام دهيد. معماري يك اتاق با دو چيز نشان داده ميشود.
1- شكل و فرم 2- تزئين آن
پس انتخاب رنگ را كنار بگذاريد. اكثر مردم معمولاً رنگ سفيد يا بژ را انتخاب ميكنند، در اصل ما خودمان را پشت رنگ سفيد مخفي ميكنيم. چون با رنگ سفيد احساس امنيت بيشتري ميكنيم. براي جبران فقدان رنگ، پول زيادي بابت مبلمان، گلدانها، پردهها و وسايل تزئيني خرج ميكنيم تا از سردي و بيروح ديده شدن طراحيمان جلوگيري كنيم. با رنگ سفيد مشكل ميتوان تضاد رنگي ايجاد كرد. با رنگهاي متضاد ميتوان هماهنگي بين وسايل و ديوارهاي اتاق ايجاد كرد و به وسايل زيبايي خاصي بخشيد. براي انتخاب رنگ وقت صرف كنيد. ابتدا به رنگفروشي رفته و يك بروشور رنگ بخريد و به خانه بيايد و رنگ مورد علاقه خود را پيدا كنيد. حتما رنگهايي را انتخاب خواهيد كرد كه با روحيه شما سازگاري دارد. مثلاً اگر آبي را انتخاب نموديد، به فروشگاه رنگ برويد و آن رنگ آبي مورد نظر را به همراه يك قوطي رنگ سفيد بخريد. بعد كمي از رنگ سفيد در (ظرفي) با آبي مخلوط كرده و آن را روي مقواي سفيدي بكشيد و باز كمي سفيد بيشتر و اين كار را تكرار كنيد تا به 6 يا 7 درجه روشني رنگ برسيد. براي سقف بايد از دو درجه رنگ روشنتر نسبت به ديوارها استفاده نمود. اگر سقف منزل شما بلند است ميتوانيد رنگ آن را يك درجه روشنتر از ديوارها انتخاب نماييد. اگر شما ديوارها را با رنگهاي تند رنگآميزي و سقف را سفيد نماييد، مانند اين است كه يك ملافه سفيد روي سقف كشيدهايد. اگر سقف سفيدرنگ شود كوتاهتر به نظر ميرسد. سعي كنيد ديوارهاي خود را با سايه رنگها، رنگآميزي كنيد يا يك ديوار را به رنگ مثلاً آبي تيره يا قرمز قهوهاي يا قرمز يا قرمز تيره و ديوارهاي ديگر را سفيد يا سفيد كرم يا تناليتهاي از رنگ تيره كه با سفيد روشن گرديده به ديوار خود بزنيد. بعد از اينكه رنگ و ميزان روشني آن را با رنگ سفيد انتخاب نموديد به رنگفروشي رفته و رنگ مورد نظر خود را بخريد. در اينجا براي آشنائي شما و انتخاب درست رنگ با توجه به فضا، آب و هوا و روانشناسي به مفاهيم و معاني رنگها اشاره خواهيم نمود.
رنگهاي سرد:
طيف سبز تا بنفش كه شامل آبي و سايههاي آبي و خاكستري است، رنگهاي سرد است. اثر اين رنگها مقابل اثر رنگهاي گرم است. اين رنگها فعاليت متابوليسم بدن را كند ميكند. مجموعهاي از رنگهاي سبز و آبي در يك دكوراسيون احساس پاكيزگي و حس جذاب فرو رفتن در يك آبگير خنك كوهستاني را تداعي ميكند. اين رنگها محيطي بسيار آرامبخش، صميمي و خنك را فراهم ميكنند.
رنگهاي گرم:
قرمز، زرد نارنجي، صورتي، قهوهاي…. را رنگهاي گرم ميگويند كه منشاء انتقال گرمايي با طول موج بسيار و نزديك به اشعه ماوراء بنفش است. رنگهاي گرم، تاثيري چون جريان مواد مذاب از دهانه آتشفشان را دارند. مهاجم و توجهبرانگيز و خود نمايند و احساسات را برميانگيزند. رنگهاي گرم در يك كادر تصويري چشم را به سوي خود ميكشاند كه در دكوراسيون براي اهميت بخشيدن به بخشي از فضا ميتوان از اين رنگهاي گرم استفاده نمود. تركيب رنگهاي گرم در كنار هم جسور، غني و زنده جلوه ميكنند.
رنگهاي مرده، كدر يا گلي:
اكثر رنگهاي پايه با افزودن خاكستري، اعم از سرد و گرم، به رنگ مرده يا گلي بدل ميشوند. اين رنگها در يك دكوراسيون، براي القاء تفكر و رويا به كار ميروند. ولي اگر بتوانيد در كنار يك رنگ زنده به كار ببريد، تاثيري مطمئنتر خواهيد گذاشت.
رنگهاي روشن
رنگهاي ملايم مثل ابرهاي تابستاني، لطيف و رويايياند. رنگ قرمز مهاجم اگر با سفيد ملايم شود پيام دلنشيني خواهد داشت و از دلگيري فضا خواهد كاست. يك ديوار آبي آرام در ميان يك ديوار با يك رنگ تند معصوميت ويژهاي را منقل ميكند. زرد روشن، سبز روشن، آبي روشن، صورتي، سفيد، خاكستري روشن، بنفش روشن، جزء رنگهاي روشن محسوب ميشوند. اين طيف رنگها در كنار هم براي اتاق كودكان نيز مناسب است.
رنگهاي تيره
نقطه مقابل رنگهاي روشن، رنگهاي قرمز تيره، ارغواني تيره، سبز تيره و آبي تيره احساسي از بزرگي، قدرت فرادستي را منتقل ميكنند و به وسايل استفادهشده در دكوراسيون يك خانه نوعي ارزش و قدمت ميبخشند. تاثير آن وقتي است كه در بين گروهي از رنگهاي روشنتر به كار گرفته شوند.
رنگ قرمز
يكي از سه رنگ اصلي و اوليه چرخه رنگ بوده و از جمله رنگهاي گرم محسوب ميشود. مكمل اين رنگ در چرخه رنگ سبز است. قرمز پرانرژيترين رنگ چرخه رنگ به حساب ميآيد. اين رنگ تحريككننده و گرمازاست. وجود رنگهاي گرم در فضايي كه از دماي پاييني برخوردار است، اندكي از سرماي موجود ميكاهد. به اين حس، خطاي باصره گويند. قرمز رنگ شور، عشق، احساسات، گرما، هيجان، آتش، قدرت، عصبانيت، انقلاب و خطر است. قرمز اشتها را تحريك كرده و وجود آن در يك محيط سبب پرحرفتر و اجتماعيتر شدن افراد حاضر ميشود. استفاده از اين رنگ در ابعاد وسيع باعث ترشح هورمون آدرنالين و تسريعكننده طپش قلب است و گردش خون را بالا ميبرد. به همين جهت گرماي بدن را افزايش ميدهد و در نتيجه كاربرد آن در سطوح وسيع در يك محيط چندان مناسب نميباشد. به خصوص در فضايي كه شما مدتي طولاني در آن حضور خواهيد داشت. البته به خاطر بعضي از تاثيرات آن مانند اشتهازايي (در فضايي كه تنها به صرف غذا اختصاص دارد) به كار برده ميشود. در طبيعت نيز همين اصل رعايت شده است. رنگ قرمز در عناصر طبيعي به صورت پراكنده و در ميان رنگهاي ديگر وجود دارد و البته اين حضور به جهت خاصيت رنگ قرمز (جلب توجه) موثر بوده و به صورتي است كه همان تكه پراكنده به رنگ قرمز يك فضاي هدفدار و دلپذير را پديد ميآورد. اگرچه در طبيعت طيف وسيعي از قرمزها مانند غروب خورشيد، سفال، برخي سنگها، گونههايي از گلها، در بعضي از حيوانات و پرندگان و ماهيها ديده ميشوند ولي يافتن رنگ قرمز به صورت خالص كمي مشكل است. قرمز خالص براي حضور در مقابل ديگر رنگها خوب است. قرمز در كنار سبز طبيعت، بيانگر جواني و شادابي است. قرمز با افزودن ديگر رنگها (حتي ذرهاي) تنوع بسياري پيدا ميكند. برخي از انواع آنها در يك محيط فضاي كلاسيك وسيعي را پديد ميآورد شايد به همين خاطر است كه از اين نوع قرمز در خانههاي شهري بيشتر از خانههاي روستايي و در كنار رنگهاي طبيعي آبي و سبز استفاده ميشود. از آنجا كه حضور قرمز، حتي در اندازه كوچكي در يك فضا، نظر بيننده را به طور سريع به خود جلب ميكند از اين خاصيت آن براي اهداف دكوراسيوني استفاده ميكنند. به طور كلي رنگ قرمز در دكوراسيون حامي پيامي است.
چند نكته در مورد رنگ قرمز:
1- نور شمع به انواع رنگهاي قرمز جلوهاي خاص ميبخشد. اگر سرويس غذاخوري شامل بشقابها، ليوانها و غيره به رنگ قرمز باشد، ايجاد نمايي متفاوت كرده و همچنين اشتها را زياد ميكند. 2- هنگامي كه در فضايي با نور كم به دنبال انتخاب پالت رنگي هستيد ميتوانيد چند شمع بر ميز غذاخوري خود روشن كنيد و سعي كنيد از قرمز استفاده نكنيد. قرمز اگرچه به گرماي فضايي موجود ميافزايد ولي سبب كاهش نور موجود ميشود. 3- به منظور ايجاد فضايي مجلل و باشكوه، تركيب قرمز تيره با طلايي بسيار مناسب است. 4- قرمز به جهت حس پويايي و انرژيزايياش در طراحيهاي داخلي به سبك مدرن كارايي بسياري ميدهد. 5- تركيب قرمز با رنگ مكملش يعني سبز، حس تحرك و تغيير را در فضا ايجاد مينمايد.