خانه > بارداری > سلامت در دوران قبل و بعد از بارداری > مراقبتهاي دوران بارداري شامل موارد زير مي باشد

مراقبتهاي دوران بارداري شامل موارد زير مي باشد



pregnancy-041
**تشكيل پرونده و معاينه كامل خانم باردار از جمله معاينه قلب وريه :

پس از معرفي و آشنائي با او اولين مراقبت را با پر كردن فرم مربوطه انجام دهيد .
*اندازه گيري و كنترل منظم وزن و فشار خون و اندازه گيري قد:

در اولين مراجعه براي بدست آوردن نمايه توده بدني زن باردار طبق این فرمول عمل می کنیم : وزن تقسيم بر قد ( به متر ) به توان دو ، که این کار جهت تشخيص مقدار افزايش وزن در طول دوران بارداري انجا م می شود.

با توجه به عدد به دست آمده افزایش وزن زن باردار به شکل زیر می باشد :

نمایه توده بدنی میزان مجاز افزایش وزن
۱۰تا ۲۰ (لاغر ) ۵/۱۲ تا ۱۸ کیلو گرم
۲۰ تا ۲۵ (طبیعی ) ۵/۱۱ تا ۱۶ کیلو گرم
۲۶ تا ۳۰ (چاق ) ۷ تا ۵/۱۱ کیلو گرم
۳۰ به بالا (خیلی چاق ) کمتر از ۷ کیلو گرم

**اندازه گيري قد :

-شخص را بدون كفش در مقابل خط كش اندازه گيري قرار داده و يا جلوي متر نصب شده به حالت ايستاده قرار دهيد بطوريكه صورتش به طرف شما قرار گيرد و شانه هايش صاف و پشت سرش با خط كش يا متر تماس پيدا كند .
-با خط كش كوچك و يا مداد كه بر سرش قرار داده ايد نمره مقابل را بخوانيد .

**اندازه گيري ارتفاع رحم وتعيين ميزان رشد جنين :

براي اين كار زن باردار به پشت دراز كشيده و پاها را به طرف شكم جمع و كمي باز نگه دارد ، در طرف چپ مادر ايستاده و دست راست خود را به آرامي در نقطه اي كه فكر مي كنيد بالاترين حد رحم است بگذاريد و با تمام سطح كف دست اين كار را انجام دهيد.

*معمولاّ از ماه سوم به بعد مي توان اندازه رحم را كاملاّ از روي شكم به شرح زير لمس كرد :

– در ماه چهارم ،قله رحم در حدود ۴ تا ۵ انگشت بالاي ناحيه تناسلي( عانه ) است .2227066313019215102a
– در ماه پنجم، بين ناف و عانه .
– در ماه ششم،در ناحيه ناف .
– در ماه هفتم ،۳ پهناي انگشت بالاي ناف
– در ماه هشتم ،۶ پهناي انگشت بالاي ناف
– در ماه نهم ،زير استخوان جناغ سينه
– در ماه آخر ۳ انگشت پائين تر از جناغ سينه

**تعيين وضعيت قرار گرفتن جنين در رحم:
در هفته هاي آ خر بارداري كه در حيطه كاري شما نمي باشد .

**بررسي وجود علايم خطر در مادر
**گوش دادن به صداي قلب جنين :

براي شنيدن صداي قلب جنين بهتر است مادر به پشت بخوابد و شما با استفاده از گوشي مامائي صداي قلب جنين را به مدت يك دقيقه شمارش نمائيد ،صداي قلب جنين در حالت طبيعي ۱۲۰ تا ۱۶۰ بار در دقيقه است .

** انجام آزمايشهاي مورد نياز در بارداري **معاينه دهان ودندان و ساير معاينات مورد نياز
**تزريق واكسن كزاز و ديفتري با در نظر گرفتن سابقه واكسيناسيون مادر
**آ موزش نكات بهداشتي در مورد تغذيه ، استراحت ، بهداشت فردي . علايم خطر و …
** تجويز قرص اسيد فوليك ، قرص آهن و مولتي ويتامين با توجه به سن حاملگي.

** مشخص نمودن گروههاي پر خطر (سن زير ۲۰ سال ،با لاي ۳۵ سال ،بيش از ۳ فرزند و داشتن كودك زير ۲ سال )

***تغييرات بدن مادر باردار :

** رحم وافزايش وزن مادر :

رحم كه يك كيسه عضلاني ودر حالت عادي به شكل يك گلابي است ، در حاملگي وبا رشد جنين به تدريج بزرگتر مي شود تا حدي كه جنين ، جفت وكيسه آب را در خود جاي مي دهد . در پايان سه ماهه اول بارداري ، رحم به اندازه اي بزرگ است كه در معاينه ، لبه آن در پايين شكم لمس مي شود . به تدريج در سه ماهه دوم با پيشرفت بارداري، قسمت فوقاني رحم در بالاي ناف لمس ميشود . وزن اغلب خانمها در سه ماهه اول ۱ تا ۵/۱ كيلو گرم ودر سه ماهه دوم ۵/۴ تا ۵كيلو در سه ماهه سوم ۵ تا ۵/۵كيلوگرم اضافه مي شود در پايان حاملگي به طور متوسط حدود۸ تا ۱۲ كيلو گرم اضافه وزن خواهد داشت .
**طريقه كنترل وزن :

-بدون كفش باشد .
-مقدار لباس كم باشد .
-حتي الا مكان در ساعات معيني از روز وزن گردد .
-تعادل ترازو بررسي گرددو عقربه ترازو روي صفر باشد .

**پستانها :pregnancy-exercises-s10-photo-of-pregnant-woman-in-park

در بارداري پستانها به تدريج بزرگ ودردناك شده ، برآمدگي كوچك اطراف نوك پستان برجسته وهاله اطراف آن تيره رنگ مي شود وبا رشد غدد شيري ، پستان براي شيردهي آماده مي شود . از ماه پنجم به بعد ممكن است مايع زرد و شفافي از پستان خانم باردار ترشح شود ، در اين موارد بايد فقط با آب ولرم نوك پستانها را شستشو داد .

** خلق وخوي :

در اوايل دوران بارداري همراه با شروع تغييرات ناشي از حاملگي ، معمولا تغييراتي در خلق وخوي و احساسات برخي از خانمها ديده مي شود كه امري طبيعي است در سه ماهه دوم به دليل احساس حركات جنين دوره لذت بخشي براي خانمها خواهد بود اما در اواخر حاملگي مادر معمولا بي حوصله وعجول است .

** پوست :

در حاملگي خطوط تيره رنگي روي شكم خصوصا از ناحيه ناف به طرف پايين وتركهايي در پوست شكم وگاهي پستان ورانها ظاهر مي شود كه به علت تغييرات هور موني بوده و طبيعي است . چرب نگه داشتن اين نواحي تا حدي از زياد شدن تركهاي حاملگي جلوگيري مي كند همچنين در بعضي از خانمها ، لكه هاي قهوه اي رنگ نا منظم در صورت ظاهر مي شود كه آن را ماسك حاملگي گويند .معمولا بعد از زايمان اين لكه ها ناپديد يا بسيار كمرنگ مي شوند .

***شكايات شايع در دوران بارداري :

**تهوع همراه با استفراغ يا بدون آن :

اين حالت بخصوص به هنگام صبح ، يكي از اولين نشانه هاي حاملگي واز عوارض شايع اين دوران است كه اغلب در اواخر ماه سوم خود به خود بهبود مي يابد. براي مقابله با اين ناراحتي خوردن يك تكه نان برشته يا بيسكويت قبل از برخاستن از رختخواب ، مصرف غذا به مقدار كم ولي در دفعات زياد در طول روز ، خودداري از خوردن غذاهاي نفاخ ، چرب وپر ادويه توصيه مي شود در صورت داشتن استفراغهاي شديد ومكرر به پزشك ارجاع شود .

**تكرر ادرار :

در ابتداي بارداري معمولا به علت بزرگ شدن رحم وفشار آن بر روي مثانه دفعات ادرار كردن بيشتر مي شود . در اواخر بارداري نيز با پايين آمدن سر جنين به داخل لگن وفشار ناشي از آ ن دوباره تكرر ادرار ديده مي شود .توصيه مي شود خانم باردار از مصرف مايعات قبل از خواب خودداري كند ، ضمنا هرگز ادرار خود را نگه ندارد زيرا اين كار باعث مشكلات ادراري مي شود . در صورتي كه تكرر ادرار همراه با سوزش ودرد زير شكم باشد نشانه عفونت ادراري است وبايد به پزشك مراجعه كرد .

**خستگي وخواب آلودگي :za4-2346

در اوايل حاملگي بيشتر زنان احساس خستگي و خواب آلودگي مي كنند . معمولا اين حالت بعد از ماه چهارم بر طرف مي شود . استراحت بيشتر و تغذيه صحيح در اين مواقع لازم است .

**يبوست :

بسياري از خانمها كه در حالت عادي اجابت مزاج طبيعي دارند ممكن است به علت تغييرات هورموني وكند شدن حركات روده وكاهش فعاليت جسمي در حاملگي دچار يبوست شوند . مصرف زياد مايعات در طول روز ( حدود ۶ ليوان در روز ) استفاده از ميوه وسبزيجات تازه ، مصرف غذاهاي حاوي فيبر زياد مثل نان سبوس دار وعادت به اجابت مزاج در ساعات معيني از روز در جلوگيري از اين حالت موثر است .مصرف ملين توصيه نمي شود .

**تنگي نفس :

به علت بزرگ شدن رحم وافزايش فشار آن به قسمت پايين ريه ها ونيز اثرات هورمونهاي مربوط به بارداري ، ممكن است مختصري احساس تنگي نفس و تند شدن تنفس ايجاد شود . گذاشتن چند بالش زير سر و شانه ها و قرار گرفتن به حالت نيمه نشسته و اجتناب از پر خوري در كاهش تنگي نفس به هنگام خوابيدن كمك مي كند . در صورت پيشرفت اين حالت حتما بايد با پزشك يا ماما مشورت شود . در ماه آخر بارداري ، زماني كه سر جنين در داخل لگن قرار مي گيرد ، نفس كشيدن براي مادر راحت تر مي شود .
**زياد شدن ترشحات مهبل :

در طول حاملگي ترشحات واژن افزايش مي يابد كه اين ترشحات سفيد يا بي رنگ ، غليظ و بدون بو است .در اين موارد لازم است ناحيه تناسلي خشك نگه داشته شده و بهداشت رعايت شود . در صورتي كه رنگ ترشحات زرد يا مايل به سبز شده با خارش ، سوزش ويا بوي بد همراه باشد بايد به پزشك يا ماما مراجعه شود .

**گرفتگي عضلات پا :

از نيمه دوم بارداري به علت بزرگي رحم و فشار روي اعصاب ، گرفتگي عضلات پاها شايع است گرم نگه داشتن وماساژ عضلات ، باعث كم شدن گرفتگي عضلات وكاهش درد مي شود . چنانچه با اين اقدامات گرفتگي عضلات رفع نشد ، ممكن است علت آن ،‌اختلال كلسيم باشد . در اين صورت بهتر است با پزشك مشورت شود .

**كمر درد و پشت درد :

در برخي خانمها بزرگ شدن رحم باعث انحراف مهره هاي كمر به سمت جلو شده ودرد پشت وكمر ايجاد ميكند . استراحت وپوشيدن كفش پاشنه كوتاه ، استفاده از كمر بند مخصوص حاملگي ، انجام حركات ورزشي مناسب وگرم نگه داشتن اين قسمتها در كاهش درد مؤثر است .توصيه مي شود اين مادران بر روي تشكهاي سفت بخوابند .

**واريس :

در حاملگي گاهي به علت افزايش وزن بدن ، سنگيني رحم وفشار آن به رگهاي بزرگ در لگن وسياهرگهاي پشت ران وساق پا ، جريان خون مختل شده وواريس ايجاد مي شود .در اين حالت عروق پا متورم ودردناك است درد وناراحتي ناشي از واريس را ميتوان با استراحت ونگه داشتن پاها( ساق وران ) در سطحي بالاتر از سطح بدن ، كم كرد .مادر بايد دراز كشيده وپاهاي خود را روي صندلي يا چند بالش قرار دهد واز ايستادن يا نشستن به مدت طولاني خودداري كند .پوشيدن جورابهاي مخصوص با مشورت پزشك با ماما نيز در اين موارد توصيه مي شود .

**درد كشاله ران :

با بزرگ شدن رحم ممكن است خانم باردار ، دردهاي مبهمي را در كشاله ران احساس كند . اغلب اين دردها با اسنراحت رفع مي شود .
اگر اين گونه دردها مداوم شد بايد به پزشك يا ساير كاركنان بهداشتي مراجعه شود .

**بي خوابي :

با افزايش ماههاي حاملگي به علت بزرگ شدن شكم ، حركات جنين ، درد پشت ، كمر درد وتنگي نفس به تدريج خوابيدن براي مادر مشكل ميشود . نوشيدن يك ليوان شير گرم قبل از رفتن به بستر ،گذاشتن كيسه آب گرم و نخوردن غذاهاي سنگين در رفع بيخوابي مؤثر است . از نيمه دوم بارداري بزرگي رحم و فشار آن به رگهاي خوني باعث اختلال در رسيدن خون به جفت ، جنين و بعضي اندامهاي زن باردار ميشود .براي خونسازي بهتر ، زن باردار بايد از خوابيدن به پشت خودداري كرده وبه پهلو بخوابد .

**سوزش سر دل :

يكي از شكايات شايع زنان حامله ميباشد كه معمولا در اثر برگشت محتويات معده به مري بوجود مي آيد . در اكثر خانمهاي باردار اين حالت خفيف است با مصر ف غذا با حجم كمتر ودر وعده هاي بيشتر ، حذف غذاهاي دير هضم ،چرب ، سرخ كرده و پر ادويه از رژيم غذائي و خودداري از تند خوردن غذا بهبود مييابد. بهتر است مصرف شكلات ، قهوه ، چاي و ساير نوشيدنيهاي حاوي كافئين محدود شود . در صورتي كه با رعايت اين موارد باز هم سوزش سر دل ادامه داشت به كاركنان بهداشتي مراجعه شود .

**خارش :

از نيمه دوم بارداري به بعد به علل مختلف از جمله بزرگ شدن رحم ، به تدريج عضلات و پوست شكم كشيده مي شود . در اين حالت بعضي از خانمها از خارش پوست شكم وگاهي ساير نواحي بدن شكايت دارند . پوشيدن لباسهاي گشاد وآزاد ، حمام كردن با آب ولرم و استفاده كمتر از صابون در محل خارش ، همچنين ماليدن محلولهاي نرم كننده براي كاهش خارش مفيد است . خاراندن پوست سبب خارش بيشتر ميشود بنابر اين بهتر است از اين كار خودداري ودر صورت شديد بودن خارش ويا ايجاد ضايعات پوستي در ناحيه خارش به پزشك يا ماما مراجعه شود .

**احساس ضعف وسستي :

به علت تغييرات هورموني ناشي از حاملگي ممكن است مادر احساس ضعف وبي حالي كند . در اين موارد استفاده از هواي تازه و محيط آرام ودور از ازدحام ، تنفس عميق ، انجام حركات ورزشي سبك ، خودداري از تغيير وضعيت ناگهاني مثلاّ از حالت نشسته به حالت ايستاده يا حالت خوابيده به نشسته توصيه مي شود .

**ويار :

بعضي از زنان در بارداري به مواد خاصي در اطراف خود حساس مي شوند ، مثلاّ از برخي بوها يا غذاها شديداّ ناراحت ميشوند ، يا بر عكس به خوردن برخي مواد تمايل پيدا مي كنند . ويار غذايي شديد ترين نوع ويار در حاملگي است . گاهي تمايلات ناجوري در خانمهاي باردار ديده ميشود . مانند خاك خوري ،خوردن برفك يخچال وساير مواد مضر . لازم است اين افراد ضمن خودداري از اين كار ، با پزشك يا ماما مشورت كنند . زيرا ممكن است اين حالت به علت كمبود ماده خاصي در بدن باشد .

***علائم خطر بارداري :568196eadd7ca

-خونريزي يا هر گونه لكه بيني
-كاهش حركات جنين در نيمه دوم بارداري ( بخصوص ماههاي آخر )
-آبريزش
-سردرد مداوم
-تاري ديد و سر گيجه
-تب ولرز
-ورم صورت ودستها
-استفراغهاي شديد و مداوم ويا خوني
-درد زير شكم يا درد مشابه درد قاعدگي ويا درد پهلوها
-افزايش ناگهاني وزن ( ۱ كيلو گرم در هفته يا بيشتر )
– سوزش ادرار
– زردي
– ضايعات پوستي مانند ضايعات آبله مرغان ، سرخجه و…

*نكته مهم :

خونريزي در نيمه اول حاملگي بخصوص سه ماهه اول اغلب از علائم سقط يا حاملگي خارج رحم ويا بچه خوره ( مول ) است . اين حالت در نيمه دوم حاملگي به ويژه سه ماهه سوم علامت جدا شدن زودتر از موعد جفت از ديواره رحم ويا پائين قرار گرفتن جفت در رحم است كه همه اين موارد برا ي مادر و جنين خطر آ‌فرين مي باشد .

همچنین ببینید

فرزند دختر یا پسر

+-   برای پسر دار شدن بخوانید !! دقت کنید در تعیین جنسیت فرزند تنها …

پاسخ دهید